Grote broer gemeente

Posted on | October 28, 2009 | No Comments

Twee verslaggevers, Chris Klomp en Rob Zijlstra, zaten vandaag in de rechtbank met hun oren te klapperen. Ze hoorden een bizar verhaal aan over hoe twee bejaarde verdachten van bijstandsfraude, Alie en Erik, door de mand zijn gevallen. De opsporingsambtenaren vermoedden dat ze stiekem samenwoonden en lieten geen digitale steen onomgekeerd om dat te bewijzen. Gas-, water- en elektriciteitsverbruik werden nagekeken. Een camera werd geplaatst. De ambtenaren doken in de bosjes. En als klap op de vuurpijl haalden ze de records boven water van de vuilnispas van Erik. Daaruit bleek dat hij zelden zijn vuilnis in de container bij zijn huis zette. De pas had het gebrek aan activiteit immers geregistreerd. Pleit daar maar eens tegenop.

De verslaggevers verbazen zich hierover. Maar wat de Groningse speurders hebben gedaan, is kinderspel. Een populair en betrekkelijk nieuw fenomeen in handhavingsland is de zogenoemde digitale schouw. Verschillende handhavings-, gemeentelijke en nutsdiensten gooien hun data op een hoop, koppelen hun bestanden en gaan vervolgens op adresniveau op zoek naar verdachte patronen. Dat verdachte patroon kan allerlei richtingen opwijzen: illegaal samenwonen en uitkeringsfraude, kindermishandeling, hennepteelt.

Den Haag werkt al geruime tijd met een Haagse Pand Brigade. ,,Al eerder zijn in Den Haag drie wijken door het integrale team gecontroleerd (Regentesse- Valkenboskwartier, Rustenburg/Oostbroek en Laak)”, vermeldt een persbericht. ,,Hierbij worden alle panden in een wijk onder de loep genomen. Eerst digitaal door koppeling van bestanden van de verschillende diensten en waar nodig door middel van huisbezoeken. Sinds eind 2005 zijn op die manier ruim 19.000 controles uitgevoerd. Bij de controles in de krachtwijken zal meer nadruk worden gelegd op het sociale aspect. Als de Haagse Pand Brigade in een pand sociale misstanden constateert, dan wordt dit gemeld bij de gemeentelijke meldcode van Den Haag OpMaat. Via deze meldcode wordt de juiste hulpverlening ingeschakeld. Bijvoorbeeld psychologische hulp, verslavingszorg of Centra voor Jeugd en Gezin. Op die manier bereikt de gemeente bewoners die op dit moment nog niet bekend zijn met de hulp en ondersteuning die de gemeente biedt.

Tot de zomer van 2010 worden alle 27.804 adressen in Transvaal, Schilderswijk en Stationsbuurt/Rivierenbuurt gecontroleerd. De verwachting is dat er ruim 13.000 adressen bezocht zullen worden. Hierbij werkt de gemeente ook nauw samen met de corporaties. De controles worden uitgevoerd door een team van inspecteurs uit de verschillende gemeentelijke diensten. De teams worden samengesteld naar behoefte. In 2010 wordt gestart met controle in Den Haag Zuid-West.”

Even de cijfers: 19.000 al gecontroleerd. Er volgens nog ruim 27.000 controles en bij 13.000, dus bijna de helft daarvan, verwacht men dat er iets mis is. Met welke criteria werken ze in godsnaam (ik zoek het uit)?

Na de digitale schouw gaat een handhavingsteam op huisbezoek. Wie niet meewerkt, wordt gedwongen mee te werken, tot onvrede van bewoners. Een veelzeggend voorbeeld van hoe dat gaat lees je hier. Na bezorgde Kamervragen sust minister Ter Horst dat er niets aan de hand is en dat alles netjes volgens het boekje verloopt. Maar ervaringen in Rotterdam wijzen een hele andere richting op. Daar noemde de ombudsman eind 2008 de interventieteams ‘laagopgeleid geboefte’. Hier en hier lees je meer over het verheffingsgeneuzel in Rotterdam.

Dus nee, de Groningse situatie verbaast me niet zo. Wat me wel verwondert, is dat we zolang op het verkeerde been zijn gezet. Als het gaat om privacy-issues, over de verhouding tussen burger en overheid, dan kijken we altijd als eerste naar de centrale overheid en diens organen. Naar de AIVD, de politie, de nationale recherche en al die andere instanties die de laatste jaren zoveel meer bevoegdheden hebben gekregen. Maar nu blijkt dat ze die bevoegdheden nauwelijks gebruiken, of nodig hebben, moeten we misschien eens wat aan onze verziendheid doen.

Want op lokaal niveau lijkt er een stille revolutie te hebben plaatsgevonden. Akkoord, de burgemeester kan nog geen pedofielen uit zijn stad houden, maar de greep van het lokale bestuur en van de lokale handhavers begint toch wel te knellen.

Hier een filmpje over een Rotterdams interventieteam, let vooral op het rustgevende muziekje: